Sommige mensen merken dat ze keer op keer in dezelfde dynamiek belanden: relaties die op eenzelfde manier vastlopen, een stem in je hoofd die altijd hetzelfde zegt, of een gevoel van onrust dat niet goed te verklaren is vanuit de actuele situatie. Psychodynamische therapie gaat ervan uit dat zulke terugkerende patronen vaak hun wortels hebben in vroege ervaringen en relaties, en dat meer inzicht daarin kan helpen om er anders mee om te gaan.
Wat is psychodynamische therapie?
Psychodynamische therapie is een vorm van gesprekstherapie die uitgaat van de gedachte dat een deel van ons innerlijk leven, gevoelens, aannames, manieren van reageren, zich buiten ons bewustzijn afspeelt. Vroege relaties, bijvoorbeeld met ouders of andere belangrijke figuren uit de jeugd, helpen vormgeven aan hoe we later naar onszelf en anderen kijken. Die patronen werken vaak nog door in het heden, ook als de oorspronkelijke situatie allang voorbij is.
In therapie wordt onderzocht hoe deze patronen ontstaan zijn en hoe ze zich nu nog laten zien, bijvoorbeeld in de manier waarop iemand met conflicten omgaat, intimiteit aangaat, of met zichzelf praat. Een bijzonder kenmerk van deze aanpak is dat ook de relatie tussen cliënt en therapeut zelf als bron van informatie wordt gebruikt: hoe iemand zich in de spreekkamer verhoudt tot de therapeut, kan iets laten zien van bredere patronen in het leven van die persoon.
Waarbij kan het helpen?
Psychodynamische therapie kan ondersteunend zijn bij uiteenlopende vragen en klachten, waaronder:
- Depressieve klachten die samenhangen met onderliggende patronen in zelfbeeld of relaties
- Terugkerende moeilijkheden in relaties, zoals conflicten, afhankelijkheid of het aangaan van nabijheid
- Vragen rond identiteit: wie ben ik, wat wil ik, waarom reageer ik zoals ik reageer
- Gevoelens van leegte, onrust of ontevredenheid die niet eenvoudig te verklaren zijn
Bij ernstigere of complexere klachten kan een voorlopige DSM-5 classificatie worden gesteld als onderdeel van de diagnostiek, zodat de behandeling daarop kan worden afgestemd. Dit gebeurt altijd zorgvuldig en in overleg, nooit als een definitief eindoordeel.
Bij acute crisis of gevaar voor jezelf of anderen is psychodynamische therapie, net als andere vormen van ambulante GGZ-zorg, niet de juiste hulp. Bel dan 112 of neem contact op met de huisartsenpost.
Het verschil met cognitieve gedragstherapie
Een veelgestelde vraag is hoe psychodynamische therapie zich verhoudt tot cognitieve gedragstherapie (CGT). Beide kunnen effectief zijn, maar de aanpak verschilt duidelijk:
CGT werkt vaak gestructureerd en doelgericht: er wordt gekeken naar concrete gedachten en gedragingen die klachten in stand houden, en daar worden gerichte technieken en oefeningen op losgelaten, vaak met huiswerk tussen sessies door.
Psychodynamische therapie is meer onderzoekend en exploratief van aard. In plaats van een vast protocol te volgen, wordt er ruimte gemaakt om te ontdekken wat er in het hier en nu opkomt, welke gevoelens, herinneringen of associaties naar boven komen, en wat dat zegt over onderliggende patronen. Het doel is minder het direct wegnemen van een specifiek symptoom en meer het opbouwen van duurzaam inzicht, waardoor iemand op langere termijn anders met situaties kan omgaan.
Geen van beide vormen is per definitie beter. Welke aanpak het beste past, hangt af van de persoon, de klachten en wat iemand zoekt in een behandeling.
Hoe ziet een traject eruit?
Een psychodynamisch traject bestaat doorgaans uit regelmatige sessies, vaak wekelijks, waarin niet per se een vaste agenda wordt gevolgd. In plaats daarvan wordt er gekeken naar wat er op dat moment speelt, welke gevoelens, gedachten of situaties zich aandienen, en hoe die zich verhouden tot bekende patronen uit het verleden. De therapeut luistert actief mee en helpt verbanden te leggen, zonder pasklare antwoorden te geven.
Bij Mavera GGZ wordt de voortgang minimaal eens per drie maanden geëvalueerd, zodat helder blijft of de behandeling nog aansluit bij de hulpvraag en of bijstelling nodig is.
Psychodynamische therapie bij Mavera GGZ
Bij Mavera GGZ in Rotterdam bieden we psychodynamische therapie als een van meerdere evidence-informed behandelmethoden, naast onder andere CGT, EMDR, ACT, schematherapie, relatie- en gezinstherapie, groepstherapie, online therapie en farmacotherapie. Welke vorm het beste past, bespreken we samen met jou, op basis van je klachten, je voorgeschiedenis en je voorkeuren.
Onze regiebehandelaren zijn BIG-geregistreerd; daarnaast werken er basispsychologen onder supervisie en een psychiater. We bieden zorg in het Nederlands, Turks, Engels, Oekraïens, Pools, Oeigoers en Arabisch. Voor specialistische GGZ is doorgaans een geldige verwijzing nodig van een bevoegde verwijzer, meestal de huisarts. We hebben een contract met DSW en RMA/RMO, en een betaalovereenkomst met Zilveren Kruis en VGZ. Houd rekening met het verplicht eigen risico van 2026, dat €385 bedraagt. De gemiddelde aanmeldwachttijd tot de intake is ongeveer 6 weken, en de start van behandeling volgt doorgaans gemiddeld 13 weken na de intake.
Heb je vragen of wil je weten of psychodynamische therapie bij jou past? Neem gerust contact op via 010-254 38 96 of info@maveraggz.nl. We denken graag met je mee.
De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen individuele diagnostiek, indicatiestelling of poliscontrole. Of behandeling passend en vergoedbaar is, wordt individueel beoordeeld.
Trefwoorden
