Veel mensen denken bij ADHD aan een druk jongetje dat niet stil kan zitten in de klas. Maar ADHD verdwijnt niet vanzelf na de kindertijd. Bij een flink deel van de volwassenen die ermee te maken hebben, is de aandoening nooit eerder herkend. Ze hebben jarenlang geworsteld met concentratie, planning of impulsiviteit, zonder te weten waar dat vandaan kwam. In dit artikel leggen we uit hoe ADHD zich bij volwassenen kan uiten, hoe de diagnose tot stand komt en welke behandelingen mogelijk zijn.
Waarom ADHD bij volwassenen vaak onopgemerkt blijft
Bij kinderen valt ADHD vaak op door duidelijk druk of storend gedrag. Bij volwassenen ziet het beeld er anders uit. De hyperactiviteit verschuift naar een innerlijke onrust: een hoofd dat nooit stilstaat, moeite met ontspannen, of het gevoel altijd “aan” te staan. Veel volwassenen hebben in de loop der jaren manieren ontwikkeld om hun klachten te verbergen of te compenseren, bijvoorbeeld door overuren te maken om deadlines te halen of door extreem georganiseerd te lijken terwijl dat hen enorm veel energie kost.
Daardoor wordt ADHD bij volwassenen nogal eens verward met stress, een burn-out, of stemmingsklachten. Soms wordt pas duidelijk dat er meer aan de hand is wanneer iemand vastloopt op werk, in een relatie, of wanneer het opvoeden van eigen kinderen oude patronen weer naar boven haalt.
Herkenbare signalen bij volwassenen
ADHD-klachten bij volwassenen kunnen heel verschillend zijn van persoon tot persoon, maar een aantal signalen komt vaak terug:
- Concentratieproblemen: moeite om bij een taak te blijven, snel afgeleid raken, of juist helemaal opgaan in iets interessants en de tijd vergeten (hyperfocus).
- Moeite met plannen en organiseren: taken uitstellen, deadlines net op tijd halen, een rommelige administratie of een vol hoofd vol losse to-do’s.
- Impulsiviteit: snel iets zeggen of doen zonder na te denken, impulsief geld uitgeven, of moeite met wachten.
- Emotieregulatie: sneller geïrriteerd of overspoeld raken door emoties dan je zou willen.
- Innerlijke onrust: een rusteloos gevoel, moeite met stilzitten of ontspannen.
- Vergeetachtigheid: afspraken vergeten, spullen kwijtraken, of het gevoel dat informatie er zo weer uitvalt.
Niet iedereen die weleens vergeetachtig of impulsief is, heeft ADHD. Het gaat om klachten die al vanaf de kindertijd of jeugd aanwezig zijn, die in meerdere levensgebieden spelen (werk, relaties, thuis) en die merkbaar in de weg zitten.
Hoe verloopt het diagnostisch traject?
Een vermoeden van ADHD wordt nooit op basis van één gesprek vastgesteld. Bij Mavera GGZ start het traject met een uitgebreide intake, waarin we de klachten, de levensgeschiedenis en de invloed op het dagelijks functioneren in kaart brengen. Vaak wordt gebruikgemaakt van gestandaardiseerde vragenlijsten die helpen om de aard en de ernst van de klachten te objectiveren.
Omdat ADHD-klachten kunnen overlappen met bijvoorbeeld angst, somberheid of de gevolgen van langdurige stress, is zorgvuldige uitvraag belangrijk. Waar nodig wordt een psychiater betrokken bij de diagnostiek, zeker als medicatie als behandeloptie wordt overwogen. Aan het einde van het traject volgt een voorlopige DSM-5 classificatie, die de basis vormt voor een passend behandelplan. We benoemen dit bewust als voorlopig: het is een werkhypothese die richting geeft aan de behandeling, geen definitief etiket.
Voor gespecialiseerde GGZ-zorg is een verwijzing van de huisarts nodig. Onze zorg is beschikbaar in het Nederlands, Turks, Engels, Oekraïens, Pools, Oeigoers en Arabisch, zodat je de diagnostiek in je eigen taal kunt doorlopen als dat prettiger voelt.
Welke behandelingen zijn mogelijk?
Er bestaat geen one-size-fits-all aanpak voor ADHD. Bij Mavera GGZ kijken we samen met jou welke combinatie van interventies het beste past:
- Psycho-educatie: begrijpen wat ADHD inhoudt en hoe het jouw functioneren beïnvloedt, is vaak al een opluchting en de eerste stap naar verandering.
- Cognitieve gedragstherapie (CGT): gericht op het aanleren van structuur, planningsvaardigheden en het doorbreken van uitstelgedrag, met praktische technieken die je direct kunt toepassen.
- Farmacotherapie: voor sommige mensen kan medicatie, voorgeschreven en begeleid door onze psychiater, een waardevolle aanvulling zijn. Dit is altijd een keuze die je samen met de psychiater bespreekt; het is geen verplicht onderdeel van de behandeling.
- Afhankelijk van bijkomende klachten kunnen ook andere methoden zoals ACT of schematherapie worden ingezet, bijvoorbeeld als er ook sprake is van piekeren, een laag zelfbeeld of vastgelopen patronen.
Een aanpak op maat
Geen twee mensen met ADHD zijn hetzelfde. De een heeft vooral baat bij praktische structuur, de ander wil eerst onder woorden brengen waarom dit zo lang onopgemerkt is gebleven. Bij Mavera GGZ stellen we het behandelplan daarom altijd samen met jou op, met ruimte om bij te stellen als iets niet werkt zoals gehoopt.
Vermoed je dat ADHD een rol speelt in jouw klachten? Bespreek dit eerst met je huisarts voor een verwijzing. Heb je vragen over ons aanbod, neem dan gerust contact op via 010 - 254 38 96 of info@maveraggz.nl. Mavera GGZ is gevestigd aan de Rozenlaan 115 in Rotterdam.
Is er sprake van een crisis of acuut gevaar? Bel dan altijd 112 of neem contact op met de huisartsenpost. Mavera GGZ biedt geen crisiszorg.
De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen individuele diagnostiek, indicatiestelling of poliscontrole. Of behandeling passend en vergoedbaar is, wordt individueel beoordeeld.
Trefwoorden
